Από τον Tomasz Konicz / 22 Ιουλίου 202
Είναι μόνο θέμα χρόνου πριν τα πλήρως αυτοματοποιημένα drones-δολοφόνοι επικρατήσουν στα πεδία των μαχών του 21ου αιώνα.
22 Ιουλίου 2026, δημοσιεύθηκε ελαφρώς τροποποιημένο με τον τίτλο Πλήρως Αυτοματοποιημένη Εξόντωση στο Jungle World 2026/29
Πριν από περίπου δύο χρόνια, άνοιξε στην Ουκρανία ένα νέο, δυστοπικό κεφάλαιο πολέμου με βάση τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Σύμφωνα με πληροφορίες από το περιοδικό The New Scientist, οι ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις χρησιμοποίησαν πλήρως αυτόνομα μη επανδρωμένα αεροσκάφη επίθεσης εναντίον ρωσικών δυνάμεων εισβολής για πρώτη φορά σε μια πειραματική επίθεση, προκαλώντας σύμφωνα με πληροφορίες πραγματικές απώλειες σε προσωπικό και εξοπλισμό. 1
Εκπρόσωποι Ουκρανών κατασκευαστών drones δήλωσαν στο βρετανικό επιστημονικό περιοδικό ότι κατά το 2024 είχαν εξοπλίσει δέκα τετρακόπτερα drones με μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης σχεδιασμένα να καλύπτουν μια πρώτη γραμμή τριών έως πέντε χιλιομέτρων. Το σχέδιο ήταν στη συνέχεια να τεθούν σε “λειτουργία Terminator”, κατά την οποία τα drones θα εντόπιζαν και θα επιτίθεντο αυτόματα σε στόχους. Η πειραματική επίθεση φέρεται να ήταν μερικώς επιτυχημένη: χτυπήθηκαν ρωσικά στρατεύματα και οχήματα. Στο τέλος του 2025, οι New York Times δημοσίευσαν μια έκθεση σχετικά με την εξέλιξη της τεχνολογίας των drones στον πόλεμο στην Ουκρανία, η οποία κατέληξε επίσης στο συμπέρασμα ότι σχεδόν όλες οι φάσεις μιας επίθεσης θα μπορούσαν πλέον να αυτοματοποιηθούν. 2
Η Ουκρανία απαγορεύει επί του παρόντος τη χρήση πλήρως αυτοματοποιημένων drones-δολοφόνων που λειτουργούν με τεχνητή νοημοσύνη. Όταν ρωτήθηκαν από το The New Scientist, εκπρόσωποι του στρατού εξήγησαν ότι ένας άνθρωπος εμπλέκεται πάντοτε στην αλυσίδα επίθεσης των ουκρανικών συστημάτων drone. Τα συστήματα, που αναπτύσσονται επί του παρόντος στις πρώτες γραμμές, είναι ήδη ικανά να εντοπίζουν και να παρακολουθούν αυτόματα στόχους και να εκτελούν τα τελικά στάδια της επίθεσης πλήρως αυτόματα για την απλοποίηση των επιχειρήσεων, εξήγησαν Ουκρανοί στρατιωτικοί αξιωματούχοι. Ωστόσο, οι εντολές επίθεσης εκδίδονται πάντα από ανθρώπους εντός της στρατιωτικής ιεραρχίας.
Ο Μεγάλος Ισοσταθμιστής
Δεν υπάρχει επίσημη απαγόρευση του ΟΗΕ για πλήρως αυτοματοποιημένα συστήματα δολοφόνων με τεχνητή νοημοσύνη, αλλά μέχρι στιγμής καμία εμπόλεμη πλευρά δεν έχει εγκρίνει επίσημα τη χρήση τους, η οποία πλέον αποτελεί μόνο ένα πολιτικό και ηθικό εμπόδιο. Και αυτό το εμπόδιο είναι πιθανό να καταρρεύσει σύντομα, καθώς τα στρατιωτικά πλεονεκτήματα του πλήρως αυτοματοποιημένου πολέμου με μη επανδρωμένα αεροσκάφη γίνονται ολοένα και πιο εμφανή. Το μη επανδρωμένο αεροσκάφος είναι ο μεγάλος ισοσταθμιστής των αρχών του 21ου αιώνα, επιτρέποντας στα κατώτερα εμπόλεμα μέρη να κρατούν μακριά τους στρατιωτικά πολύ ανώτερους αντιπάλους και να παρατείνουν τις συγκρούσεις.
Η μαζική χρήση drones επέτρεψε στην Ουκρανία να φέρει τη ρωσική εισβολή σε σχεδόν αδιέξοδο -τουλάχιστον προσωρινά- μέχρι τα μέσα του 2026, παρόλο που το Κρεμλίνο μπόρεσε να κινητοποιήσει πολύ μεγαλύτερους πόρους για τον επιθετικό πόλεμό του. Τα ουκρανικά drones όχι μόνο καθιστούν αδύνατες τις μεγάλης κλίμακας ρωσικές επιθέσεις στην πρώτη γραμμή, εμποδίζοντας το Κρεμλίνο να εξαναγκαστεί σε έναν πόλεμο φθοράς, αλλά φτάνουν επίσης στις ρωσικές γραμμές ανεφοδιασμού στην ενδοχώρα, όπως στη διαδρομή μεταξύ Μαριούπολης και Κριμαίας, εμποδίζοντας έτσι τον ανεφοδιασμό των ρωσικών δυνάμεων εισβολής. Οι θεαματικές επιθέσεις στον ενεργειακό τομέα της Ρωσίας, καθώς και η περιθωριοποίηση του ρωσικού στόλου της Μαύρης Θάλασσας, δεν θα ήταν δυνατές χωρίς τη μαζική χρήση drones μεγάλης εμβέλειας και ναυτικών.
Το ίδιο σενάριο, στο οποίο τα drones ενήργησαν ως στρατιωτικοί εξισορροπητές, ισχύει και για άλλες τρέχουσες συγκρούσεις: στη στρατηγική ήττα των ΗΠΑ στον πόλεμο κατά του Ιράν, τα φθηνά, μαζικά αναπτυγμένα drones έπαιξαν κρίσιμο ρόλο -ειδικά, στις επιθέσεις εναντίον των κρατών του Κόλπου και στον αποκλεισμό του Στενού του Ορμούζ. Παρόμοια κατάσταση υπάρχει στον πόλεμο μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολάχ στο νότιο Λίβανο, όπου η σιιτική πολιτοφυλακή μπόρεσε να προκαλέσει σημαντικές απώλειες στον ισραηλινό στρατό μέσω επιθέσεων με drones.
Πού οδεύει αυτή η στρατιωτικο-τεχνολογική ανάπτυξη; Η εμφάνιση πλήρως αυτοματοποιημένων drones τεχνητής νοημοσύνης είναι σχεδόν αναπόφευκτη, ειδικά στο πλαίσιο της γενικής κτηνωδίας και βαρβαρότητας που προκαλείται από την κρίση, καθώς αντιπροσωπεύουν την κορύφωση της κούρσας των εξοπλισμών σε αυτόν τον κλάδο των ενόπλων δυνάμεων, πουεκδιπλώθηκε πλήρως με τον πόλεμο στην Ουκρανία: Η χρήση τηλεκατευθυνόμενων drones οδήγησε στην ανάπτυξη ηλεκτρονικών συσκευών παρεμβολής, οι οποίες με τη σειρά τους αντιμετωπίστηκαν με καλώδια οπτικών ινών, επιτρέποντας στα drones πρώτης γραμμής να έχουν εμβέλεια αρκετών δεκάδων χιλιομέτρων. Τώρα, ακόμη και αυτά τα drones, που συνδέονται με καλώδια, αντιμετωπίζονται από αμυντικά συστήματα, που έχουν σχεδιαστεί για να διακόπτουν αυτά τα καλώδια οπτικών ινών. Επιπλέον, υπάρχει η ανάπτυξη drones αναχαίτισης, που προορίζονται για την εξουδετέρωση drones επίθεσης.
Πεντάγωνο κατά Ανθρώπικ
Το πλήρως αυτοματοποιημένο drone τεχνητής νοημοσύνης, που δεν απαιτεί σύνδεση με ανθρώπινο χειριστήριο, θα ξεπεράσει τις περισσότερες υπάρχουσες άμυνες. Το σμήνος drone, που ελέγχεται από τεχνητή νοημοσύνη, που αποτελείται από εκατοντάδες ή και χιλιάδες drones, σχεδιασμένα να επιτίθενται σε ολόκληρα τμήματα της πρώτης γραμμής και έτσι να δημιουργούν παραβιάσεις, αντιπροσωπεύει το δυστοπικό τερματικό σημείο αυτής της κούρσας εξοπλισμών, όπως απεικονίζεται, για παράδειγμα, στο δεύτερο μέρος της τριλογίας Matrix. Ωστόσο, τα οικονομικά και όχι η τεχνολογία είναι πλέον πιθανό να αποτελέσουν το αποφασιστικό εμπόδιο για την υλοποίηση αυτού του φρικτού οράματος -το σμήνος θα πρέπει να μεταφέρει την υπολογιστική ισχύ του και τον αποθηκευτικό χώρο του κατά τη διάρκεια επιθέσεων, κάτι που θα ήταν εξαιρετικά ακριβό, κύρια δεδομένης της τρέχουσας κατάστασης της τεχνητής νοημοσύνης.
Δεν προκαλεί επομένως έκπληξη το γεγονός ότι οι αντίστοιχες διαμάχες γύρω από την ανάπτυξη αυτόνομων συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης (AI killers) διεξάγονται κύρια εντός του διογκωμένου στρατιωτικοβιομηχανικού συμπλέγματος των ΗΠΑ. Τον Φεβρουάριο του 2026, αυτό ακριβώς το ζήτημα οδήγησε σε μια θεαματική ρήξη μεταξύ του Πενταγώνου και της εταιρείας τεχνητής νοημοσύνης Anthropic, όταν ο Διευθύνων Σύμβουλος της εταιρείας, Dario Amodei, αντιτάχθηκε στην έρευνα και εφαρμογή πλήρως αυτοματοποιημένων συστημάτων όπλων τεχνητής νοημοσύνης χωρίς σαφή νομική βάση. Για να διευκρινιστεί: Ο Amodei απέρριψε μόνο τη μαζική παρακολούθηση των Αμερικανών πολιτών που χρησιμοποιούν τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης του. Οι μηχανές τεχνητής νοημοσύνης δεν αποκλείστηκαν κατ‘ αρχήν. Το Πεντάγωνο στη συνέχεια έληξε τις υπάρχουσες συμφωνίες του με την Anthropic, σύναψε νέες συμβάσεις με την OpenAI και την Grok του Musk -και κήρυξε την εταιρεία του Amodei απειλή για την εθνική ασφάλεια. Ο Trump ανέτρεψε αυτήν την απόφαση μόνο στα μέσα Ιουνίου μετά από συνάντηση με τον Amodei.
Εγκλήματα Πολέμου με Τεχνητή Νοημοσύνη;
Το Πεντάγωνο έχει ήδη κάνει εκτεταμένη χρήση των συστημάτων Τεχνητής Νοημοσύνης της Anthropic εντός του στρατιωτικού μηχανισμού του: Αυτά τα συστήματα πιστεύεται ότι έπαιξαν κρίσιμο ρόλο στην απόκτηση στόχων κατά την απαγωγή του Προέδρου της Βενεζουέλας Marudo. Αυτά τα διασυνδεδεμένα συστήματα απόκτησης στόχων -το Maven της Palantir και το Claude της Anthropic- έπαιξαν κεντρικό ρόλο στο σχεδιασμό και στην εκτέλεση του πολέμου στο Ιράν. Χρησιμοποιώντας αυτά τα συστήματα ανάλυσης και απόκτησης, το Πεντάγωνο μπόρεσε να επιτεθεί με επιτυχία σε περίπου 1.000 στόχους στο Ιράν εντός των πρώτων 24 ωρών. Όχι μόνο η απόκτηση στόχων, αλλά και η ιεραρχία βιώνει τεράστια επιτάχυνση: τα συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης μπορούν να μειώσουν σημαντικά το χρόνο μεταξύ της θέσης του στόχου -για παράδειγμα, των κινητών εκτοξευτών πυραύλων -και της επίθεσης. Η εποχή του πολέμου σε πραγματικό χρόνο, στον οποίο οι σε μεγάλο βαθμό αυτοματοποιημένες στρατιωτικές μηχανές υψηλής τεχνολογίας μεταφράζουν αμέσως τις εισερχόμενες πληροφορίες σε στρατιωτικές απαντήσεις, φαίνεται επικείμενη.
Όλα τα συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης λειτουργούν με στατιστικές πιθανότητες που βελτιώνονται κατά την εκπαίδευση. Πρόκειται για λύσεις αυτόματης συμπλήρωσης εξοπλισμένες με γιγαντιαία υπολογιστική ισχύ, που με μαθηματική νομοτελειακότητα οδηγεί στις γνωστές παραισθήσεις, ειδικά όταν τροφοδοτείται με ξεπερασμένα δεδομένα. Οι συνέπειες τέτοιων σφαλμάτων Τεχνητής Νοημοσύνης έγιναν εμφανείς κατά τις πρώτες ώρες του πολέμου στο Ιράν, όταν ένας αμερικανικός πύραυλος σκότωσε 175 θύματα σε ένα σχολείο θηλέων, το οποίο, λόγω ξεπερασμένων δεδομένων, είχε χαρακτηριστεί ως νόμιμος στόχος από τα συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης του Πενταγώνου. Αυτό ρίχνει επίσης ένα αποκαλυπτικό φως στην ανθρώπινη εποπτεία αυτών των αποφάσεων στόχευσης της Τεχνητής Νοημοσύνης εντός του Πενταγώνου του Pete Hegseth.
Αυτή η μαζική δολοφονική επίθεση θα μπορούσε να σηματοδοτήσει το πρώτο έγκλημα πολέμου με τεχνητή νοημοσύνη στην στρατιωτική ιστορία. Χάρη στα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης που διαθέτει, ο αμερικανικός στρατός μπόρεσε να επιτεθεί σε χίλιους στόχους στο Ιράν μέσα σε 24 ώρες -συμπεριλαμβανομένου ενός σχολείου θηλέων που είχε ιδρυθεί μόλις λίγα χρόνια νωρίτερα σε άμεση γειτνίαση με ένα συγκρότημα των Φρουρών της Επανάστασης.
1 https://www.newscientist.com/article/2529849-fully-autonomous-drones-have-killed-human-soldiers-for-the-first-time/
2 https://www.nytimes.com/2025/12/31/magazine/ukraine-ai-drones-war-russia.html
3 https://www.msn.com/en-us/politics/government/trump-says-anthropic-is-no-longer-a-national-security-threat-after-g7-lunch-with-amodei/ar-AA265yjJ
4 https://www.independent.co.uk/news/world/americas/us-politics/iran-school-attack-ai-investigation-b2937456.html